२०८२ फागुन ११ गते

नेपालको सुरक्षा व्यवस्थापन अब नयाँ युगमा प्रवेश गरेको छ। नेपाल प्रहरी ले नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालय, नक्सालमा “Artificial Intelligence and Advanced Analytics Cell (AI-AAC)” स्थापना गरेर प्रविधिमा आधारित सुरक्षा प्रणालीतर्फ ठोस कदम चालेको छ। उक्त सेलको उद्घाटन गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल ले एक औपचारिक समारोहबीच गर्नुभएको हो।

यस अवसरमा गृहमन्त्री अर्यालले एआई सेलको अवलोकन गर्दै यसको कार्यप्रणाली, प्रयोग र भावी उपयोगिताबारे विस्तृत जानकारी लिनुभएको थियो। कार्यक्रममा गृहसचिव राजकुमार श्रेष्ठ, प्रहरी महानिरीक्षक दान बहादुर कार्की, सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक राजु आर्याल लगायत उच्च अधिकारीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।

---

किन आवश्यक थियो AI-AAC?

वर्तमान समयमा साइबर अपराध, मिथ्या सूचना (Misinformation/Disinformation), संगठित आपराधिक सञ्जाल, वित्तीय अपराध र डिजिटल माध्यमबाट सामाजिक अस्थिरता सिर्जना गर्ने गतिविधिहरू तीव्र रूपमा बढिरहेका छन्। यस्ता चुनौतीहरू परम्परागत अनुसन्धान प्रणालीबाट मात्र नियन्त्रण गर्न कठिन हुँदै गएको छ।

त्यसैले Generative AI, Large Language Models (LLMs), Machine Learning, Predictive Analytics र Automation मा आधारित विश्लेषण प्रणालीको प्रयोग अनिवार्यजस्तै बनिसकेको छ। यही आवश्यकता महसुस गर्दै नेपाल प्रहरीले रणनीतिक, उच्च प्रविधियुक्त र भविष्य उन्मुख संरचनाको रूपमा AI-AAC स्थापना गरेको हो।

नियमित Current Affairs को लागिः Current Affairs

AI-AAC का मुख्य उद्देश्यहरू

AI-AAC स्थापना पछाडि स्पष्ट रणनीतिक लक्ष्यहरू रहेका छन्:

• कृत्रिम बुद्धिमत्ताको संस्थागत अवलम्बन र सुदृढीकरण
• Proactive Intelligence तथा Early Warning प्रणाली विकास
• Cognitive Security र सूचना-हेरफेर नियन्त्रण
• Cyber तथा Digital Crime Intelligence सुदृढीकरण
• AI-Assisted Investigation र Judicial-Grade Digital Evidence प्रणाली विकास
• AI Misuse Detection तथा Defensive Capability विकास
• Descriptive, Diagnostic, Predictive तथा Advanced Analytical प्रणाली विस्तार

---

प्रारम्भिक उपलब्धि

AI-AAC प्रयोगमार्फत मिथ्या सूचना सम्प्रेषण सम्बन्धी ५ वटा घटनामा संलग्न व्यक्तिहरूलाई बाँके, कञ्चनपुर, सुनसरी, सल्यान र दाङबाट नियन्त्रणमा लिई कानूनी दायरामा ल्याइएको छ।

नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता अबि नारायण काफ्ले ले सामाजिक सञ्जालको जिम्मेवार प्रयोगमा जोड दिँदै गलत तथा मिथ्या सूचना फैलाउनेलाई कानूनी कारबाही गरिने स्पष्ट पार्नुभएको छ।

---

लोकसेवा तयारी गर्ने अभ्यर्थीका लागि किन महत्त्वपूर्ण?

लोकसेवा तथा सुरक्षा निकाय सम्बन्धी परीक्षामा निम्न विषयहरूबाट प्रश्न आउन सक्छन्:

• नेपाल प्रहरीमा प्रविधिको प्रयोग
• साइबर अपराध नियन्त्रण रणनीति
• AI को सार्वजनिक प्रशासनमा प्रयोग
• राष्ट्रिय सुरक्षा र डिजिटल शासन
• Misinformation/Disinformation नियन्त्रण नीति

यस विषयलाई “डिजिटल गभर्नेन्स” र “सुरक्षा व्यवस्थापनमा नवप्रवर्तन” शीर्षक अन्तर्गत तयारी गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

---

निष्कर्ष

AI-AAC को स्थापना नेपाल प्रहरीको लागि केवल प्रविधिगत सुधार मात्र होइन, सुरक्षा व्यवस्थापनमा रणनीतिक परिवर्तनको संकेत हो। डिजिटल युगका जटिल चुनौतीहरूको सामना गर्न अब डेटा-आधारित, पूर्वानुमानमुखी र बुद्धिमत्तापूर्ण प्रणाली अपरिहार्य भइसकेको छ।

लोकसेवा परीक्षार्थीहरूका लागि यस्तै विषय समसामयिक, परीक्षामुखी र विश्लेषणात्मक रूपमा सामग्री चाहिएमा हामी सँग जोडिनुहोला ।

Follow US on Facebook: 

https://www.facebook.com/pampaseducation

Our Website :                    https://www.pampaseducation.com.np/

Join Whatsapp Group:     https://whatsapp.com/channel/0029VbBfLUS5Ejy2YFeab031

Give Us Review on Google: https://g.page/r/CeIcmW3mcL7GEAI/review

Join our Messenger Group: https://www.messenger.com/channel/pampaseducation

All in One Link Collection:  https://linktr.ee/PampasEducation