नेपाल १,४७,१८१ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल भएको देश हो। यसले एसियाको ०.३ प्रतिशत र विश्वको ०.०३ प्रतिशत भूभाग ओगटेको छ। नेपाल एक भूपरिवेष्ठित राष्ट्र हो, जसको पूर्व, दक्षिण र पश्चिममा भारत र उत्तरमा चीन पर्दछन्। सानो देश भए तापनि सङ्घीय संसद् र स्थानीय तहमा नेपालका जनप्रतिनिधिहरूको सङ्ख्या उल्लेख्य रहेको छ। नेपालको निर्वाचन क्षेत्र यसरी डिजाइन गरिएको छ कि यसमा माथिल्लो सदन (राष्ट्रिय सभा), तल्लो सदन (प्रतिनिधि सभा) र स्थानीय तहहरू रहेका छन्। राष्ट्रिय सभामा ५९, प्रतिनिधि सभामा २७५, प्रदेश सभामा ५५० र स्थानीय तहमा ७५३ निकायहरू छन् ।

नेपालको निर्वाचन क्षेत्रको बारेमा नेपालको संविधान २०७२ को भाग ८ (धारा ८४, ८५, ८६) र भाग ९ मा व्यवस्था गरिएको छ । नेपालमा निर्वाचन तीन चरणमा गरिन्छ: स्थानीय तहको निर्वाचन, सङ्घीय संसद् (प्रतिनिधि सभा) को निर्वाचन, र प्रदेश सभाको निर्वाचन ।

संविधान अनुसार, माथि उल्लिखित निर्वाचन क्षेत्रहरू २० वर्षसम्म (सन् २०३७ सम्म) हेरफेर वा परिमार्जन गर्न पाइने छैन। संविधान जारी भएपछि पहिलो निर्वाचन सन् २०१७ मा भएको थियो ।

सङ्घीयता र नेपालको संसद्को सङ्घीय संरचना

नेपाल एक सङ्घीय राज्य हो जहाँ केन्द्र र स्थानीय तहबीच शक्ति बाँडफाँड गरिएको छ। नेपालमा ७ प्रदेश, ७७ जिल्ला, ७५३ स्थानीय तह र कुल ६,७४३ वडाहरू रहेका छन्। निर्वाचन क्षेत्रको कुरा गर्दा यो संरचना बुझ्न अत्यन्त जरुरी छ।

नेपालको सङ्घीय संसद् दुई सदन मिलेर बनेको छ:

• राष्ट्रिय सभा (Upper House): यसमा जम्मा ५९ सदस्य हुन्छन्। जसमा प्रत्येक प्रदेशबाट ८ जना निर्वाचित हुन्छन् र नेपाल सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपतिबाट ३ जना मनोनीत गरिन्छन्। राष्ट्रिय सभामा कम्तीमा ३ महिला, १ दलित र १ अपाङ्गता भएका व्यक्ति वा अल्पसङ्ख्यक हुनुपर्ने व्यवस्था छ।
• प्रतिनिधि सभा (Lower House): यसमा जम्मा २७५ सदस्य हुन्छन्। जसमध्ये १६५ जना प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली (First-Past-The-Post) बाट र ११० जना समानुपातिक प्रतिनिधित्व (Proportional Representation) बाट निर्वाचित हुन्छन्।

नेपालको निर्वाचन क्षेत्रका जनप्रतिनिधिहरू

नेपालमा कुल कति जनप्रतिनिधि छन् भन्ने कुरा रोचक र महत्त्वपूर्ण छ। आउनुहोस्, तथ्याङ्क हेरौँ:

• राष्ट्रिय सभा: ५९ सदस्य
• प्रतिनिधि सभा: २७५ सदस्य (१६५ प्रत्यक्ष र ११० समानुपातिक)
• प्रदेश सभा: ५५० सदस्य (३३० प्रत्यक्ष र २२० समानुपातिक)
• ७५३ स्थानीय तह: ७५३ प्रमुख/अध्यक्ष, ७५३ उपप्रमुख/उपाध्यक्ष, ६,७४३ वडा अध्यक्ष र २६,९७२ वडा सदस्यहरू।

यसरी हेर्दा नेपालमा कुल ३६,१०५ निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरू रहेका छन्।

एउटा वडामा कति सदस्य हुन्छन्? एउटा वडामा जम्मा ५ जना सदस्य हुन्छन्। जसमा १ जना वडा अध्यक्ष हुन्छन्। बाँकी ४ जना मध्ये २ जना खुला सदस्य, १ जना महिला सदस्य र १ जना दलित महिला सदस्य हुन्छन्।

नेपालको निर्वाचन क्षेत्र: प्रतिनिधि सभा सिट (HOR)

प्रतिनिधि सभा नेपालको मुख्य व्यवस्थापिका हो जसले सरकार गठन गर्ने तथा कानुन निर्माण र संशोधन गर्ने काम गर्दछ। यसको प्रत्यक्षतर्फका १६५ सिटहरूको प्रदेशगत विवरण यस प्रकार छ:

प्रदेश र सिटहरू

प्रदेशको नाम	प्रत्यक्ष (FPTP) सिट
कोशी प्रदेश	२८
मधेस प्रदेश	३२
बागमती प्रदेश	३३
गण्डकी प्रदेश	१८
लुम्बिनी प्रदेश	२६
कर्णाली प्रदेश	१२
सुदूरपश्चिम प्रदेश	१६
जम्मा	१६५

जिल्ला र सिटहरू (१६५ प्रत्यक्ष सिट)

यहाँ केही प्रमुख जिल्ला र तिनका सिट सङ्ख्या प्रस्तुत छ:

नेपालको निर्वाचन क्षेत्र: जिल्ला र प्रत्यक्ष सिटहरू (१६५ सिट)

प्रदेश	जिल्ला र प्रत्यक्ष सिट सङ्ख्या	जम्मा सिट
कोशी प्रदेश	झापा (५), मोरङ (६), सुनसरी (४), इलाम (२), उदयपुर (२), भोजपुर (१), धनकुटा (१), खोटाङ (१), ओखलढुङ्गा (१), पाँचथर (१), सङ्खुवासभा (१), सोलुखुम्बु (१), ताप्लेजुङ (१), तेह्रथुम (१)	२८
मधेस प्रदेश	सप्तरी (४), सिराहा (४), धनुषा (४), महोत्तरी (४), सर्लाही (४), बारा (४), पर्सा (४), रौतहट (४)	३२
बागमती प्रदेश	काठमाडौँ (१०), ललितपुर (३), चितवन (३), भक्तपुर (२), धादिङ (२), काभ्रेपलाञ्चोक (२), नुवाकोट (२), सिन्धुपाल्चोक (२), मकवानपुर (२), सिन्धुली (२), रसुवा (१), रामेछाप (१), दोलखा (१)	३३
गण्डकी प्रदेश	कास्की (३), बागलुङ (२), गोरखा (२), नवलपुर (२), स्याङ्जा (२), तनहुँ (२), लमजुङ (१), मनाङ (१), मुस्ताङ (१), म्याग्दी (१), पर्वत (१)	१८
लुम्बिनी प्रदेश	रुपन्देही (५), कपिलवस्तु (३), दाङ (३), बाँके (३), परासी (२), गुल्मी (२), पाल्पा (२), बर्दिया (२), अर्घाखाँची (१), प्युठान (१), रोल्पा (१), रुकुम पूर्व (१)	२६
कर्णाली प्रदेश	सुर्खेत (२), दैलेख (२), रुकुम पश्चिम (१), सल्यान (१), डोल्पा (१), हुम्ला (१), जुम्ला (१), कालीकोट (१), मुगु (१), जाजरकोट (१)	१२
सुदूरपश्चिम प्रदेश	कैलाली (५), कञ्चनपुर (३), अछाम (२), डोटी (१), बझाङ (१), बाजुरा (१), डडेल्धुरा (१), बैतडी (१), दार्चुला (१)	१६
कुल जम्मा	७७ जिल्ला	१६५

नेपालको निर्वाचन क्षेत्र: प्रदेश सभा सिट

प्रदेश सभामा कुल ५५० सिट छन् जसमध्ये ३३० प्रत्यक्ष र २२० समानुपातिक तर्फबाट निर्वाचित हुन्छन्।

प्रदेश	प्रत्यक्ष (FPTP) सिट	समानुपातिक (PR) सिट	जम्मा
कोशी प्रदेश	५६	३७	९३
मधेस प्रदेश	६४	४३	१०७
बागमती प्रदेश	६६	४४	११०
गण्डकी प्रदेश	३६	२४	६०
लुम्बिनी प्रदेश	५२	३५	८७
कर्णाली प्रदेश	२४	१६	४०
सुदूरपश्चिम प्रदेश	३२	२१	५३
जम्मा	३३०	२२०	५५०

नेपालको सङ्घीय संरचना र निर्वाचन क्षेत्रको विस्तृत ज्ञान हरेक सचेत नागरिक र विशेषगरी परीक्षार्थीका लागि अपरिहार्य छ । लोकसेवा तथा शिक्षक सेवा जस्ता प्रतिस्पर्धात्मक परीक्षाहरूमा यी राजनीतिक र भौगोलिक तथ्याङ्कहरूबाट अनिवार्य जसो प्रश्नहरू सोधिने गरिन्छ। त्यसैले, केन्द्रदेखि प्रदेश हुँदै स्थानीय तहसम्मका सिट सङ्ख्या र तिनको विभाजनलाई ध्यानपूर्वक अध्ययन गरी कण्ठस्थ पार्नुहोला । यस ब्लगमा प्रस्तुत गरिएको जानकारीले तपाईंको परीक्षा तयारीलाई थप मजबुत र परिणाममुखी बनाउनेछ भन्ने हाम्रो पूर्ण विश्वास छ । यस विषयमा तपाईंका कुनै जिज्ञासा वा थप जानकारी आवश्यक भएमा तल कमेन्ट गर्नुहोला, तपाईंको सफलताको हार्दिक शुभकामना !

Constituency of Nepal 2025: Complete Details to Conquer Your Exams

Nepal is a small country with a total area of 1,47,181 square kilometers. It occupies 0.3 percent of the land in Asia and 0.03 percent of the land in the world. Nepal is a landlocked country sharing a border with India from the east, south, and west, and with China from the north. Despite being such a small country, Nepal has a significant number of representatives in the federal parliament and local bodies. The constituency of Nepal is designed to include an upper house called the National Assembly, a lower house called the House of Representatives (HOR), and local bodies.

The constituency of Nepal is outlined in Part 8 (Articles 84, 85, 86) and Part 9 of the Constitution of Nepal 2072. Elections in Nepal are conducted in three phases: Local Government Election, Federal Parliament (HOR) Election, and Provincial Assembly Election.

As per the constitution, these constituencies cannot be altered or modified for 20 years (i.e., until 2037 BS). The first election under this structure was held in 2017 after the Constitution 2072 was enacted.

Federalism & Federal Structure of the Parliament of Nepal

Nepal is a federal state where power is divided between the center and local bodies. Nepal consists of 7 provinces, 77 districts, 753 local bodies, and a total of 6,743 wards.

The federal parliament of Nepal consists of two houses:

• National Assembly (Upper House): Contains 59 members. This includes 8 elected from each province and 3 elected by the president on the government’s recommendation. The assembly must include at least 3 women, 1 Dalit, and 1 person with a disability or from a minority group per province.
• House of Representatives (Lower House): Contains 275 members. Out of these, 165 are elected directly through the first-past-the-post (FPTP) system, and 110 members are selected through proportional representation (PR).

Representatives of the Constituency of Nepa

There are more representative members than you might think. Let’s check out the total number of elected officials in Nepal:

• National Assembly: 59 Members
• House of Representatives (HOR): 275 Members (165 FPTP + 110 PR)
• Provincial Assembly: 550 Members (330 FPTP + 220 PR)
• 753 Local Bodies: 753 Mayors/Chairpersons, 753 Deputy Mayors/Vice-Chairpersons, 6,743 Ward Chairmen, and 26,972 Ward Members.

In total, Nepal has 36,105 elected representatives.

How many members are in a Ward?

There are 5 members in a ward. One is the ward chairman (Ward Adhyaksha). Out of the remaining four, two are general members, one must be a woman, and one must be a Dalit woman.

The Constituency of Nepal: Pratinidhi Sabha (HOR) Seats

The Pratinidhi Sabha is the main legislative body in Nepal that forms the government and makes or amends laws. Here are the province-wise FPTP seats for the HOR election:

Name of Province	FPTP Seats
Koshi Province	28
Madhesh Province	32
Bagmati Province	33
Gandaki Province	18
Lumbini Province	26
Karnali Province	12
Sudurpashchim Province	16
Total	165

Districts & Seats (165 FPTP Seats)

Here is the detailed breakdown of the 165 direct election constituencies across all 77 districts, categorized by province:

Province	Districts & FPTP Seat Count	Total Seats
Koshi Province	Jhapa (5), Morang (6), Sunsari (4), Ilam (2), Udayapur (2), Bhojpur (1), Dhankuta (1), Khotang (1), Okhaldhunga (1), Panchthar (1), Sankhuwasabha (1), Solukhumbu (1), Taplejung (1), Terhathum (1)	28
Madhesh Province	Saptari (4), Siraha (4), Dhanusa (4), Mahottari (4), Sarlahi (4), Bara (4), Parsa (4), Rautahat (4)	32
Bagmati Province	Kathmandu (10), Lalitpur (3), Chitwan (3), Bhaktapur (2), Dhading (2), Kavrepalanchok (2), Nuwakot (2), Sindhupalchok (2), Makwanpur (2), Sindhuli (2), Rasuwa (1), Ramechhap (1), Dolakha (1)	33
Gandaki Province	Kaski (3), Baglung (2), Gorkha (2), Nawalpur (2), Syangja (2), Tanahun (2), Lamjung (1), Manang (1), Mustang (1), Myagdi (1), Parbat (1)	18
Lumbini Province	Rupandehi (5), Kapilvastu (3), Dang (3), Banke (3), Parasi (2), Gulmi (2), Palpa (2), Bardiya (2), Arghakhanchi (1), Pyuthan (1), Rolpa (1), Eastern Rukum (1)	26
Karnali Province	Surkhet (2), Dailekh (2), Western Rukum (1), Salyan (1), Dolpa (1), Humla (1), Jumla (1), Kalikot (1), Mugu (1), Jajarkot (1)	12
Sudurpashchim Province	Kailali (5), Kanchanpur (3), Achham (2), Doti (1), Bajhang (1), Bajura (1), Dadeldhura (1), Baitadi (1), Darchula (1)	16
Grand Total	77 Districts	165

The Constituency of Nepal: Provincial Assembly Seats

The Provincial Assembly has 550 seats, out of which 330 are elected under the first-past-the-post system and 220 by proportional representation.

Province	FPTP Seats	PR Seats	Total
Koshi Province	56	37	93
Madhesh Province	64	43	107
Bagmati Province	66	44	110
Gandaki Province	36	24	60
Lumbini Province	52	35	87
Karnali Province	24	16	40
Sudurpashchim Province	32	21	53
Total	330	220	550

A thorough understanding of Nepal’s federal structure and constituencies is essential for every conscious citizen and especially for exam candidates. In competitive exams like Loksewa and TSC, questions regarding these political and geographical statistics are almost always asked. Therefore, carefully study and memorize the seat numbers and their distribution from the federal level down to the local bodies. We believe that the information presented in this blog will make your exam preparation stronger and more result-oriented. Best of luck with your success, and please comment below if you have any questions or need further information!